Pḥng tránh ngộ độc thực phẩm

Pḥng tránh ngộ độc thực phẩm

BS Nguyễn Sĩ Hào

TTYTDP TP.HCM

(Medinet TP.HCM) - Những năm gần đây, trên địa bàn thành phố thường xảy ra nhiều vụ ngộ độc thực phẩm (NĐTP), trong đó có những vụ NĐTP tập thể, với hàng chục người bị ngộ độc nghiêm trọng, phải cấp cứu và thậm chí tử vong. Đó là chưa kể nhưng trường hợp NĐTP chứa đựng các chất độc hại tích tụ âm thầm, nếu thường xuyên và lâu dài sẽ chuyển sang các bệnh nguy hiểm như ung thư, sạn thận, sơ gan.

Ngộ độc thực phẩm có thể do các nguyên nhân nào?

NĐTP do nhiễm vi sinh vật: Những sinh vật này rất nhỏ như vi khuẩn, siêu vi, ký sinh trùng, nấm mốc… Siêu vi gây NĐTP thường có trong ruột người lây truyền qua tay, qua phân của người bệnh và người tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm, hoặc sử dụng nước bị ô nhiễm vào chế biến thức ăn. Siêu vi có thể gây bệnh với một lượng rất nhỏ, còn ký sinh trùng thì các loại thường gặp là giun sán (trong thịt heo bò trùng xoắn dây, trùng xoắn, trong cá nước ngọt có nan trứng sán lá gan, tôm cua có nan trứng sán lá phổi, ngoài ra còn nhiều loại ký sinh trùng khác nữa). Về nấm mốc, nếu không bảo quản tốt thực phẩm sẽ bị nấm móc và gây ngộ độc. Một số loại còn gây ra độc tố nguy hiểm gây ung thư nếu sử dụng lâu ngày.

NĐTP do nhân hóa chất thường có 2 loại:  loại mang sẵn độc trong tự nhiên (như: cá nóc, nấm độc, mầm khoai tây, khoai mì) và loại do con người mang vào cố tình hoặc phát sinh trong quá trình chế biến (như: thuốc trừ sâu, rau, cồn công nghiệp trong rượu, u rê trong nước mắm, Melamin trong sữa, 3MPCD trong nước chấm, hoặc là do cá ngừ bị hư hỏng phát sinh ra dị dứng, dầu mỡ bảo quản không kỹ sẽ sinh ra chất độc).

Nguyên nhân NĐTP thứ 3 do tác nhân vật lý từ môi trường xung quanh nhiễm qua thức ăn các mảnh bằng kim loại, thủy tinh thường tác nhân thứ 3 gây ra tổn thương thực thể cho người tiêu dùng.

Các triệu chứng nào thường gặp ở ngộ độc thực phẩm cấp tính?

Triệu chứng ngộ độc thực phẩm chia làm 2 loại: Cấp tính và măn tính. Loại cấp tính thường xảy ra sau khi ăn vài phút đến vài giờ với các triệu chứng như: Buồn nôn, ối mửa, hay đau bụng, tiêu chảy, triệu chứng chính này có kèm theo triệu chứng phụ hoặc không như nhức đầu, chóng mặt, hoặc nặng hơn như khó nuốt, khó thở, choáng, hôn mê.

Triệu chứng NĐTP mãn tính thường do chất độc tích tụ dần trong cơ thể trong vài năm như tổn thương hệ thần kinh, ung thư cơ quan nội tạng, hoặc là sạn thận.

Người dân cần làm ǵ để phòng tránh các nguyên nhân gây ngộ độc thực phẩm?

Thực phẩm rất phong phú, người tiêu dùng cũng phải biết cách chọn lựa thực phẩm. Để phòng tránh NĐTP thì có một số lời khuyên như sau:

- Phải biết cách chọn thực phẩm an toàn, cảnh giác khi sử dụng thực phẩm có nguy cơ cao như cá ngừ, nấm, măng tươi. Nhất là những bếp ăn tập thể.

- Nên mua thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, đáng tin cậy. Chủ động sử lý sạch nguyên liệu khi dùng, rau phải ngâm rửa kỹ, măng tươi phải luộc bỏ đi  2-3 lần nước.

- Nấu chín thức ăn ở nhiệt độ sôi 10-15 phút, xử lý nhiệt cho đầy đủ. Sử dụng trong 2 tiếng đồng hồ, tốt nhất là ăn ngay khi còn nóng, nếu phải để quá 2 giờ phải bảo quản lạnh và hâm lại trước khi ăn.

- Sự tái nhiễm có thể diễn ra trong khâu chuẩn bị, chế biến, phân phối, bảo quản thức ăn, v́ thế cần chú ý đến khâu làm sạch vệ sinh dụng cụ, vệ sinh tốt trong chế biến. Người chế biến thực phẩm phải chú ý đến đôi bàn tay, phải cắt ngắn móng tay, rửa tay bằng xà phồng ít nhất 20 giây trước khi chế biến thức ăn, hoặc là sau khi đi vệ sinh hoặc là trước khi ăn.