Hỏi đáp về cách chăm sóc sản phụ sau sinh

Hỏi đáp về cách chăm sóc sản phụ sau sinh
 

1. Sau khi sanh sản phụ sẽ bị ra huyết trong bao lâu?

Sau sinh, các chị em sẽ thấy có rất nhiều sản dịch kéo dài từ 2-4 tuần,nhưng số lượng sẽ ít dần.

Nếu thấy lượng máu ra quá nhiều, quá nhanh các chị em cần đi khám ngay v́ có thể do tử cung không g̣ gây ra mất máu nhiều, trường hợp nặng có thể phải truyền máu.

Ngược lại nếu thấy rất ít hoặc không có sản dịch cũng cần đi khám ngay v́ có thể do ứ dịch trong tử cung (dễ có biến chứng nhiễm trùng).

2. Sản phụ có được tắm rửa sau khi sanh không?

Trong quá tŕnh sanh nở cơ thể tiết ra rất nhiều mồ hôi và chất thải nên sản phụ cần phải tắm gội sớm sau sinh, tắm bằng nước ấm, nơi kín gió.

Trong thời kỳ cho con bú, lượng mồ hôi tiết ra nhiều v́ thế sản phụ cần tắm giặt thường xuyên, nên mặc quần áo màu sáng.

3. Sản phụ có nên nằm than và có được nằm máy lạnh không?

Tuyệt đối không nằm than v́ khí điôxít cacbon trong than sẽ làm thiếu ôxy và có thể gây ngạt thở, ngộ độc năo cho trẻ. Ngoài ra nếu không cẩn thận, việc nằm than có thể gây bỏng cho mẹ hoặc con.

 Có thể nằm máy lạnh nhưng phải điều chỉnh nhiệt độ pḥng nghỉ lư tưởng cho cả mẹ và con là 25 độ C -28 độ C.

4. Sau sanh bao lâu  th́ sản phụ có thể đi lại được?

Thường 6 giờ sau khi sanh th́ sản phụ có thể vận động được. Nếu sanh mổ th́ sản phụ  phải vận động sớm sau 24 giờ để tránh liệt ruột,bí tiểu.

Vài ngày sau khi cơ thể hết đau sản phụ có thể  co duỗi tay, nằm ngửa co duỗi chân, thực hiện động tác đạp xe trong không khí, hít thở.

Phụ nữ không vận động ngay sau khi sinh sẽ làm ứ trệ máu dễ bị thuyên tắc mạch máu 2 chân.

5. Sản phụ nên ăn uống như thế nào?

Sau sinh, các bà mẹ thường bị mất máu nhiều nên cần được dinh dưỡng tốt, không cần phải kiêng khem bất cứ thức ăn ǵ, nên ăn những thực phẩm giàu chất dinh dưỡng. Tuy nhiên nên chọn những thực phẩm  dễ tiêu, tránh các gia vị ảnh hưởng đến sữa, hạn chế  thức ăn lạnh, hải sản lạnh trong 6 tuần đầu sau sinh.

6. Phải chăm sóc vết may ở dưới (vết may tầng sinh môn) như  thế nào?

Rửa sạch,vết  may hằng ngày,  nếu dùng dung dịch vệ sinh nên dùng loại có bọt, sau đó lau khô (có thể dùng máy sấy làm khô) . Cần giữ khô vết may.

Nếu sau 4 ngày bạn không thấy giảm đau hoặc cảm giác  nhức nhối ở vết may (có thể do bị dị ứng chỉ khâu hoặc nhiễm trùng) th́  nên đến bác sĩ để được khám và xử lư thích hợp.

Thường sau một tuần, vết khâu tầng sinh môn sẽ liền hẳn.

7.Tại sao sản phụ thường bị táo bón sau sanh? Phải làm ǵ để pḥng tránh hiện tượng này?

Hiện tượng táo bón sau sanh là do sản phụ thiếu vận động, đặc biệt là việc kiêng cữ quá mức trong ăn uống.Để pḥng tránh táo bón, sản phụ nên ăn uống đầy đủ và ăn đa dạng thực phẩm, đặc biệt là rau quả, trái cây tươi, chất đạm, chất béo (dầu thực vật). Nên ăn các rau trái giúp nhuận tràng như thanh long, chuối, rau đay, mồng tơi, các loại canh khoai mỡ, khoai từ, uống khoảng 3 lít nước (nước, nước canh, sữa) trong một ngày để cung cấp đủ nước cho cơ thể, kích thích sự tiết sữa và chống táo bón.

8. Bao lâu sau th́ có thể quan hệ t́nh dục (gần gũi chồng)?

Quan hệ t́nh dục sau khi sinh c̣n là cách tập thể dục bên trong, giúp kích thích tuần hoàn máu.

Trên thực tế với những ca sinh thường, sau khi sản dịch hết, cơ thể hồi phục sản phụ có thể có cuộc sống t́nh dục b́nh thường.Tuy nhiên, cần quan hệ nhẹ nhàng, cần nhiều sự âu yếm khi "khởi động" để tránh đau đớn, nếu có, cho người phụ nữ.

9. Có thể sử dụng những biện pháp tránh thai nào sau sanh?

 Các sản phụ cho con bú đúng 8 lần/ngày sau sanh th́ chu kỳ kinh nguyệt có thể sẽ lùi lại 3-6 tháng.

Nếu sản phụ không cho con bú th́ chỉ sau 1-1,5 tháng sau trứng sẽ rụng trở lại. Biện pháp tránh thai sau khi sinh thuận tiện nhất là dùng bao cao su.

Có thể dùng thuốc viên tránh thai dành riêng cho phụ nữ sau khi sinh. Thuốc không ảnh hưởng tới chất lượng, mùi vị sữa cũng như sức khỏe của mẹ và con.

 10. Khi nào sản phụ có thể đặt ṿng tránh thai?

Sản phụ không nên đặt ṿng sớm trước 1,5 tháng sau sanh v́ lúc này tử cung c̣n mềm, chưa trở về kích thước b́nh thường sẽ làm cho  ṿng lệch, tụt hoặc xuyên cơ.   

11. Khi có những dấu hiệu nào th́ sản phụ cần phải đi khám ngay?

Sản phụ nên đi khám ngay khi có những dấu hiệu sau: Ngất hoặc bất tỉnh; Ra máu không giảm đi mà ngày càng tăng lên hoặc màu sản dịch chuyển sang đỏ ơi, hoặc có những cục máu đông; Sốt; Đau bụng dữ dội hoặc đau tăng dần lên; Nôn và tiêu chảy; Máu hoặc chất dịch chảy ra từ âm đạo (cửa ḿnh) có mùi hôi khó chịu; Đau, sưng đỏ và có thể có chảy dịch từ vết khâu; Có nước tiểu hoặc phân chảy ra từ âm đạo; Tiểu buốt; Nhợt màu ở lợi và mặt trong mí mắt, móng tay trắng nhợt, mệt mỏi, mạch đập nhanh, thở hổn hển và hoa mắt chóng mặt.

           Theo Sinh hoạt chuyên đề định kỳ hằng tháng với bệnh nhân của BV Nhân Dân Gia Định